1906'da İstanbul'da doğdu. İlk müzik eğitimini çok küçük yaşta annesinden alan Ulvi Cemal yedi yaşındayken Adinolfi'nin yanında piyano derslerine başladı. Galatasaray Lisesi'ni bitirince devlet bursuyla Paris'te müzik eğitimine gönderildi. Paris konservatuvarında ve Ecole Normale de Musique'te çok önemli hocalardan piyano ve kompozisyon dersleri aldı. 1930'da yurda dönünce Ankara Musiki ve Muallim mektebine armoni ve piyano öğretmeni olarak atantı.  1936'da Devlet Konservatuvarı kuruluncaya kadar bu görevini sürdüren Erkin, o tarihte yine piyano öğretmeni olarak konservatuvarda çalışmaya başladı. Erkin bu dönemde konserlerine ara verip, besteciliğe yöneldi.

Kendi bestelerinden oluşan ilk konserini 1946 yılında veren Ulvi Cemal Erkin Riyaseticumhur filârmoni orkestrasına 1942'de Cumhuriyet Halk Partisi büyük ödülünü alan büyük orkestra için bestelenmiş Piyano konçertosunun 1942 ve I. Senfonisini ( 1944-1946 ) ilk kez çaldırdı. 1949'dan 1951'e kadar devlet konservatuarının müdür olarak yöneten besteci ölümüne kadar piyano bölümü şefi ve piyano öğretmeni olarak aynı yerde görevini sürdürdü. Eserlerindeki ortak nokta ustalıklı bir orkestralama sezgi ve kullanışı, titiz bir istif kuşkusu özden ve içten gelen bir esindir.